Zorgen over natuurbescherming en participatie bij Utrechtseweg 301

Toelichting

In 2021 zijn op het perceel Utrechtseweg 301 ingrijpende kapwerkzaamheden uitgevoerd. Daarover zijn destijds schriftelijke vragen gesteld in de Provinciale Staten. Uit de beantwoording van vragen van de Partij voor de Dieren blijkt onder meer dat het ging om 0,80 hectare bos op een locatie die was aangemerkt als oude boskern, dat deze boskern in aanmerking kwam voor een mogelijk kapverbod, maar dat daarvan is afgezien omdat de boskern in slechte staat zou verkeren. Daarbij is aangegeven dat de initiatiefnemer onderhoudswerkzaamheden zou uitvoeren in het resterende deel van de boskern om het voortbestaan daarvan te waarborgen.

Enkele maanden na de kap is het terrein volledig omheind. De ontwikkeling heeft daarna lange tijd stilgelegen.

Recent hebben omwonenden opnieuw contact opgenomen met de fractie van de Partij voor de Dieren, omdat in december 2025 het inmiddels herstellende bosperceel opnieuw volledig is kaalgekapt. Omwonenden maken zich zorgen over de gevolgen hiervan voor aanwezige natuurwaarden en beschermde soorten, waaronder de das. Voorafgaand aan deze tweede kaalkap zijn op de rand van het terrein dassen waargenomen, een beschermde soort. (Zie meegestuurde video.)

De initiatiefnemer wil op de locatie woningen voor ouderen realiseren. Op de gemeentelijke projectpagina staat dat het plan bestaat uit 50 zorgstudio’s en 142 levensloopbestendige woningen, met daarnaast ruimte voor onder meer kinderopvang, eerstelijnsgezondheidszorg en ontmoetingsruimten. Ook staat daar dat dit project binnen het omgevingsplan past, dat de initiatiefnemer niet verplicht is om omwonenden of belanghebbenden bij de planvorming te betrekken, en dat het college de omgevingsvergunning beoordeelt en verleent.

Omwonenden stellen dat er in het geheel geen participatie plaatsvindt, terwijl zij zorgen hebben over onder meer de bouwhoogte, verkeersdruk en aantasting van natuurwaarden.

Hoewel de Provincie bevoegd gezag is voor bomenkap buiten de bebouwde kom en vergunningverlening voor flora- en fauna-activiteiten, ligt het perceel binnen de gemeente Amersfoort en is de gemeente bevoegd gezag voor de bouwactiviteit. Dat roept vragen op over de rol van de gemeente, de bescherming van natuurwaarden tijdens de ontwikkeling, de samenhang met andere ruimtelijke ontwikkelingen in het gebied en de positie van de gemeenteraad.

Schriftelijke vragen

Het college wordt verzocht de volgende vragen schriftelijk te beantwoorden:

Op 9 januari 2026 is bij de provincie Utrecht een aanvraag voor een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit ingediend (zaaknummer Z-PU-2026-000061) voor realisatie van een woon-zorgcentrum.
a. Hoe beoordeelt het college de volgordelijkheid, waarbij eerst het perceel wordt kaalgekapt (en daarmee het leefgebied van dieren wordt verstoord en mogelijk zelfs vernietigd) en vervolgens pas de aanvraag voor een omgevingsvergunning flora- en fauna wordt ingediend? De fractie merkt op dat, indien de omgevingsvergunning flora- en fauna niet wordt toegekend, de aantasting van de natuurwaarden daarmee zinloos is geworden.
b. Is het college bekend met (Amersfoortse) casussen waarbij een omgevingsvergunning flora- en fauna niet werd toegekend door de provincie?
Is het college bekend met de kapwerkzaamheden in december 2025 op het perceel aan de Utrechtseweg 301 hebben plaatsgevonden?
a. Zo ja, op basis van welke meldingen, vergunningen of andere juridische grondslagen hebben deze werkzaamheden plaatsgevonden?
b. Zijn voorafgaand aan deze werkzaamheden ecologische onderzoeken uitgevoerd?
c. Zo ja, wat waren hiervan de uitkomsten?
d. Zo nee, waarom niet?
Omwonenden vertellen dat het perceel reeds in 2021, na de eerste kaalkap, volledig is omheind.
a. In hoeverre is vóór het omheinen van het terrein een vergunning of ecologische toets vereist, en is hieraan voldaan?
b. Hoe beoordeelt het college de impact van het (tijdelijk of permanent) afsluiten van het terrein op aanwezige natuurwaarden en de betrouwbaarheid van ecologisch onderzoek dat pas daarna volgt?
Voor de in 2021 gekapte boskern gold volgens de wet een herplantplicht, zo blijkt uit de beantwoording van de genoemde schriftelijke vragen. Aangezien de herplant niet op het perceel kon plaatsvinden, zou de herplant binnen 3 jaar elders gecompenseerd moeten worden. Hiervoor had de aanvrager tot en met februari 2024 de tijd.
a. Heeft de herplant inmiddels plaatsgevonden en zo ja, op welke locatie?
b. Zo nee, waarom niet?
c. Welke mogelijkheden ziet het college om hierop aan te dringen of hierover in overleg te treden met de initiatiefnemer en bevoegde instanties?
De initiatiefnemer zou onderhoudswerkzaamheden uitvoeren om het behoud van het resterende deel van de oude boskern te waarborgen.
a. Zijn inmiddels deze noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd?
b. Zo nee, waarom niet?
c. Welke mogelijkheden ziet het college om hierop aan te dringen of hierover in overleg te treden met de initiatiefnemer en bevoegde instanties?
Kan het college toelichten welke bevoegdheden en verantwoordelijkheden de gemeente heeft in dit project, gezien de ligging en betrokkenheid van de Provincie Utrecht?
Op welke momenten en wijze is het college (of ambtenaren) tot op heden betrokken geweest en wordt zij nog betrokken bij besluitvorming, vergunningverlening of afstemming over dit project?
Volgens de projectwebsite is de initiatiefnemer niet verplicht om omwonenden en belanghebbenden actief te betrekken bij de planvorming.
a. Als dat correct is, wat is de reden dat dit niet verplicht is en hoe verhoudt dit zich tot het participatiebeleid?
b. Als dat niet correct is, hoe ziet het college erop toe dat de participatie alsnog door de initiatiefnemer wordt geïnitieerd?
c. Kan het college zich voorstellen dat het uitblijven van participatie tot veel vragen en zorgen bij omwonenden leidt? Wat gaat het college hieraan doen?
Omwonenden maken zich o.a. zorgen over de impact van de ontwikkeling op de verkeersdrukte op de Utrechtseweg, zeker gezien er nog meer ontwikkelingen in de omgeving gaan plaatsvinden, zoals nieuwbouw op het terrein van Zon & Schild, het Eemklooster en de BernardKazerne. Zijn er tot op heden verkeerskundige onderzoeken gedaan of worden deze nog gedaan en is het college bereid de resultaten hiervan met de raad te delen?
In het gebied leven beschermde soorten zoals vleermuizen, dassen, wezels en hermelijnen.
a. Op welke wijze waarborgt de gemeente dat de verschillende ontwikkelingen in dit gebied (Heuvelrugzone) en hun impact op de natuur integraal worden bekeken?
b. Worden bij werkzaamheden ten behoeve van ruimtelijke ontwikkelingen dit gebied ecologische protocollen gebruikt? Zo nee, waarom niet?
c. Wordt de planning van de werkzaamheden voor de verschillende ontwikkelingen in dit gebied op elkaar afgestemd, zodat beschermde soorten ook altijd een uitwijkmogelijkheid hebben?
In hoeverre toetst het college de ontwikkeling op het perceel Utrechtseweg 301 aan de uitgangspunten uit de visie op de Heuvelrugzone ‘Gezond Groen’? Kan het college daarbij concreet ingaan op de aspecten boomkroonprojectie, verhouding tussen bebouwing in groen, bouwhoogte ten opzichte van toekomstbomen en de inpassing van parkeren en verharding? (zoals benoemd op pagina 51 van de visie ‘Gezond groen’)
Op de projectwebsite van de gemeente is te lezen: “Het college beoordeelt en verleent de omgevingsvergunning.” Welke rol heeft de gemeenteraad in het stellen of toetsen van kaders voor deze ontwikkeling? Indien de raad geen rol heeft, op welke wijze kan zij het initiatief nemen om invloed te hebben op deze ontwikkeling en evt. bij te sturen?