Naleving Wet dieren tijdens ‘Ontmoet De boer dag’

Vragen en beantwoording door het college

1. Heeft de gemeente een evenementenvergunning verleend voor de ‘Ontmoet de boer dag’? Op welke datum is de aanvraag binnengekomen en wanneer is de vergunning verleend?
   
   Ja. De vergunning is aangevraagd op 4 maart 2025 en verleend op 8 juli 2025.
2. In het Amersfoortse evenementenbeleid staat dat evenementen met dieren worden ontmoedigd. Was het college ervan op de hoogte dat de organisatie twee jonge kalfjes mee zou brengen om deze op het evenement aan het publiek te tonen?
   
   Ja het college was er van op de hoogte dat er 2 kalveren aanwezig zouden zijn.
3. Op welke wijze heeft het college het gebruik van dieren tijdens de ‘Ontmoet de boer dag’ ontmoedigd? 
   
   Er is voorafgaand aan het evenement een gesprek geweest tussen de gemeente Amersfoort en de organisator specifiek ten aanzien van de aanwezigheid van dieren bij het evenement en het welzijn van deze dieren. Hierbij is vanuit de gemeente aangegeven dat het gebruik van dieren bij evenementen wordt ontmoedigd en geadviseerd een alternatief te overwegen voor de inzet van de kalveren.
4. Is het college het met de fractie van Partij voor de Dieren eens dat een evenement geen redelijk doel is waarvoor het welzijn of de gezondheid van een dier benadeeld mag worden? 
   
   Het college wil evenementen met dieren ontmoedigen, maar is niet bevoegd om deze te verbieden. Om deze reden heeft er ook een gesprek plaatsgevonden met de organisator over het gebruik van dieren en het dierenwelzijn van deze dieren. Er zijn voorwaarden in de vergunning opgenomen en in het draaiboek is beschreven op welke wijze er met de dieren wordt omgegaan.
5. Beschikt het college over voldoende informatie om te kunnen beoordelen of de organisatoren en deelnemers zich tijdens de Ontmoet de boer dag aan de Wet dieren zouden houden? Wil het college voor elk van de volgende aspecten die in de Wet dieren (artikel 1.3 lid 3) benoemd worden, aangeven of en hoe dit het geval was? Volgens de Wet dieren moeten dieren gevrijwaard zijn van a) dorst, honger en onjuiste voeding; b) fysiek en fysiologisch ongerief; c) pijn, verwonding en ziektes; d) angst en chronische stress; e) beperking van hun natuurlijk gedrag. 
   
   In de voorwaarden van deze evenementenvergunning zijn 10 specifieke voorwaarden opgenomen ten aanzien van dieren. Ook in het aangeleverde draaiboek geeft de organisator aan bekend te zijn met de wet- en regelgeving omtrent dieren en heeft de organisator aangegeven op welke wijze zij met de kalveren om zal gaan tijdens het evenement. Daarnaast heeft de organisator de vragenlijst van het toetsingskader voor evenementen met dieren ingevuld. Op basis van deze informatie heeft het college niets geconstateerd dat evident in strijd is met de Wet Dieren.
6. Welke vragen heeft de gemeente gesteld om te kunnen beoordelen of de aanvraag evident niet in strijd was met de landelijke wetgeving? Wil het college de beantwoording met de raad delen? 
   
   De organisatoren hebben de vragenlijst behorende bij het toetsingskader voor evenementen met dieren ingevuld, zie bijlage. De vragenlijst is bedoeld om informatie over het gebruik van dieren bij het evenement te verkrijgen en om organisatoren te wijzen op de geldende wet- en regelgeving hierover. Daarnaast heeft er een gesprek plaatsgevonden waarin de organisatoren is gevraagd om extra toelichting op de nut en noodzaak van de inzet van de dieren bij het evenement. Ook is de organisatoren gevraagd de veiligheid van de dieren mee te nemen in het aangeleverde veiligheidsplan.
7. Hoe oud waren beide kalfjes? Mocht dit niet bekend zijn bij het college, waarom niet? Indien de leeftijd bekend is, acht het college het wenselijk dat de jonge dieren al op deze leeftijd zijn vervoerd?
   
   De leeftijd van de kalveren is het college niet bekend, omdat deze informatie geen onderdeel uitmaakte van de aanvraag en de vragenlijst.
8. Tijdens het evenement stonden de kalfjes achter een hekwerk dat verbonden was met een trailer. Binnen dit hekwerk hadden de dieren, voor zover wij konden waarnemen, geen toegang tot water of ruwvoer – enkel stro op de grond. Mogelijk bevonden water en voer zich in de trailer, maar het was onduidelijk of de jonge, nog wankel lopende kalfjes deze überhaupt konden bereiken, mede doordat er grote balen stro voor de ingang lagen. De wet schrijft voor dat kalfjes 24 uur per dag toegang moeten hebben tot ruwvoer en schoon drinkwater. Acht het college het acceptabel dat deze dieren tijdens het evenement mogelijk niet aan deze basisbehoeften konden voldoen? 
   
   In het vooraf gedeelde draaiboek en in de vragenlijst bij het toetsingskader heeft de organisator aangegeven dat de kalveren continu de beschikking zouden hebben over voer en water en dat ze kunnen schuilen in de veekar.
9. Als de mens niet tussenbeide komt, zou een kalf op zijn minst zes maanden bij de moeder melk drinken. Op de foto in de bijlage is te zien dat de kalfjes nog zeer jong waren, vermoedelijk slechts enkele weken oud. Ziet het college het als natuurlijk gedrag wanneer een kalf van slechts enkele weken oud van de moeder gescheiden wordt? 
   
   Hoewel het college juridisch niet bevoegd is een oordeel te vellen over natuurlijk gedrag bij kalveren lijkt dit tegennatuurlijk. ‘Natuurlijk gedrag’ voor kalveren is niet gedefinieerd in wet- en regelgeving of jurisprudentie, en dus kan het college juridisch niet bepalen of bovenstaande hiermee in strijd is. Voor meerdere aspecten van wet- en regelgeving omtrent dierenwelzijn geldt deze beperking, waarbij de ‘open normen’ van de Wet Dieren concrete handhaving en toetsing lastig maken. De handhaving van de Wet Dieren is niet belegd bij de gemeente, maar bij de (dieren)politie, de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Het college kijkt wel of de aangeleverde informatie over het evenement evident in strijd is met de Wet Dieren.
10. Indien het college het scheiden van kalf en moederkoe niet als natuurlijk gedrag ziet, is het college het dan met de fractie van de Partij voor de Dieren eens dat de kalfjes tijdens de ‘Ontmoet de boer dag’ zijn beperkt in hun natuurlijke gedrag? 
    
    Zie het antwoord op vraag 9.
11. Kan het college inzicht geven in hoe er rekening is gehouden met levende dieren in de plannen voor de openbare orde en veiligheid tijdens de ‘Ontmoet de boer dag’? 
    
    Ja. In de vergunning zijn voorwaarden gesteld ten aanzien van dieren. Ook heeft de organisator in zijn draaiboek aangegeven op welke wijze er met de kalveren om wordt gegaan tijdens het evenement. Omdat de kalveren geen onderdeel uitmaakten van het eerste aangeleverde veiligheidsplan, is de organisatoren tijdens het gesprek verzocht het plan hierop aan te passen.
12. Hoe heeft de gemeente gecontroleerd op het welzijn van de kalfjes tijdens en rondom het evenement? 
    
    De Gemeente is niet het bevoegde gezag om te controleren op dierenwelzijn, dit ligt bij de NVWA. Gemeentelijke handhavers kunnen mogelijke signalen van onwelzijn bij dieren wel meenemen in hun controles en deze doorgeven aan de handhavende instanties. Handhavers hebben een controle op het evenement uitgevoerd. Hierbij hebben zij geen aanleiding gezien om de handhavende instanties in te schakelen.
13. Is het ministerie of een politieke partij betrokken geweest bij de organisatie van de ‘Ontmoet de boer dag’ en de aanvraag van de vergunning?
    
    Bij de organisatie is, voor zover het college bekend, geen politieke partij betrokken. Het evenement is georganiseerd door Agractie. Ontmoet De Boer Dag is onderdeel van De Week Van Ons Eten en een initiatief van de topsector Agri & Food, ministerie LVVN, ministerie EZ en diverse andere partijen.
14. Tijdens de Ontmoet de Boer dag waren er kleurplaten te zien met vrolijke varkens. Ernaast was een afbeelding te zien waarop de ‘veelzijdigheid van het varken’ werd uitgedrukt in welk deel van het varken op welke wijze geconsumeerd kan worden. Is het college het met de fractie van de Partij voor de Dieren eens dat een varken niet vrijwillig en zeker niet vrolijk naar het slachthuis gaat? 
    
    Ja.
15. Wat doet het college met de informatie die hij vooraf van de organisatoren ontvangt over het dierenwelzijn tijdens het evenement? Wie moet beoordelen of de Wet dieren wordt nageleefd en wie mag hierop handhaven? 
    
    Vooraf gaat het college in gesprek met een organisator van een evenement waar dieren bij betrokken zijn. Hierbij wordt het gebruik van dieren ontmoedigd. Als de organisator het gebruik van dieren noodzakelijk acht wordt deze gevraagd alternatieven voor het gebruik van dieren danwel vermindering of verfijning van de rol van dieren bij het evenement te overwegen. Ook wordt het toetsingskader, dat onder andere gebaseerd is op de zienswijze ‘plezier voor mens én dier?’ van de Raad voor Dierenaangelegenheden evenementen met dieren, toegepast. Hierdoor krijgen we door middel van vragen inzicht in het dierenwelzijn van de dieren. Als we naar aanleiding van de antwoorden op deze vragen reden zien om in gesprek te gaan over het dierenwelzijn op het evenement zullen we contact met de organisator opnemen. Als we dan reden zien om aan te nemen dat er in strijd met de Wet dieren wordt gehandeld, nemen we contact op met de NVWA. 
    De NVWA is toezichthouder en mag handhaven. Het college vraagt bij evenementen wel eens aan de NVWA om toezicht te houden. De NVWA maakt zelf een beoordeling of zij toezicht nodig acht. 
    Indien het college gedurende een evenement signalen heeft dat de Wet dieren wordt overtreden kan zij de NVWA inschakelen, de politie betrekken of eigenstandig handhaven indien de voorwaarden zoals gesteld in de vergunning worden overtreden.